Hoe Romeinse cijfers werken
Zeven letters doen al het werk: I = 1, V = 5, X = 10, L = 50, C = 100, D = 500 en M = 1.000. Schrijf de waarden van groot naar klein en tel ze op: XVI = 10 + 5 + 1 = 16, en MDCCLXXVI = 1776.
Een kleiner cijfer vóór een groter wordt afgetrokken. Slechts zes paren zijn standaard: IV (4), IX (9), XL (40), XC (90), CD (400) en CM (900). Dus 2026 is MMXXVI, 49 is XLIX (niet IL) en 1999 is MCMXCIX. Zonder extra tekens is het grootste getal dat je kunt schrijven MMMCMXCIX, oftewel 3.999.
Enkele tekens versus letters
De symbolen op deze pagina komen uit het Unicode-blok Number Forms. Ⅻ is één teken dat 12 betekent, terwijl XII uit drie gewone letters bestaat. De enkele tekens bestaan vooral voor compatibiliteit met Oost-Aziatische tekensets, waar een cijfer als Ⅻ in één tekencel moet passen, bijvoorbeeld in verticale tekst.
Voor de meeste teksten zijn gewone hoofdletters de betere keuze: ze werken in elk lettertype en zijn makkelijk te doorzoeken en te bewerken. Gebruik de speciale tekens voor een compacte look, zoals Ⅻ in een horlogewijzerplaat of ⅲ als lijstmarkering. Enkele tekens gaan alleen tot Ⅻ, plus Ⅼ, Ⅽ, Ⅾ en Ⅿ, dus 14 schrijf je met twee ervan: ⅩⅣ.
In Word kun je een code als 216B typen en op Alt + X drukken om Ⅻ te krijgen.
Waar je ze nog ziet
Romeinse cijfers geven vorsten en pausen een nummer (Karel III), filmvervolgen en de Super Bowl (Super Bowl LX werd gespeeld in 2026; Super Bowl 50 was de enige wedstrijd met gewone cijfers). Ze nummeren ook hoofdstukken, niveaus in een overzicht, copyrightjaren in filmcredits en de uren op wijzerplaten, waar vaak IIII wordt gebruikt in plaats van IV.
Voor omcirkelde en omkaderde cijfers, zie nummersymbolen. Wil je de letters zelf een andere stijl geven, probeer dan de fancy-tekstgenerator.