Wat „tot de derde macht” betekent
Een getal tot de derde macht verheffen betekent: het drie keer met zichzelf vermenigvuldigen. 2 tot de derde macht schrijf je als 2³ en is gelijk aan 2 × 2 × 2 = 8; zo is 3³ = 27 en 10³ = 1.000. De naam komt van de kubus: een doos met ribben van 4 cm heeft een inhoud van 4³ = 64 cm³.
Daarom hebben inhoudsmaten een ³: m³ is een kubieke meter en cm³ een kubieke centimeter. Eén cm³ is gelijk aan één milliliter, en daarom worden motorinhouden en spuiten vaak in cc (kubieke centimeters) uitgedrukt. De omgekeerde bewerking is de derdemachtswortel ∛, dus ∛27 = 3.
Waar ³ vandaan komt
³ is SUPERSCRIPT THREE (U+00B3). Samen met ¹ en ² staat het in het blok Latin-1 Supplement, en daarom heeft het een Windows Alt-code en de HTML-entiteit ³. De andere superscriptcijfers, ⁰ en ⁴ tot en met ⁹, staan in een apart blok, Superscripts and Subscripts. Sommige lettertypen ontwerpen de twee sets verschillend, waardoor x³ naast x⁴ er soms net iets ongelijk uit kan zien.
Tekens zoals ㎥ en ㏄ stoppen een hele eenheid in één vierkant teken. Ze komen uit de Oost-Aziatische typografie; in gewone Nederlandse tekst is m³ of cm³ als losse tekens getypt de duidelijkere keuze.
Het kubiekteken typen
In Windows houd je Alt ingedrukt en typ je 0179 op het numerieke toetsenbord. In Word typ je 00B3 en druk je op Alt + X, of selecteer je een gewone 3 en druk je op Ctrl + Shift + =. In Google Docs selecteer je de 3 en druk je op Ctrl + . om het cijfer te verhogen.
Op een Mac open je het tekenpalet (Control + Command + Spatie) en zoek je op “superscript three”. Op Android toont Gboard ³ als je lang op de 3-toets van het symbolentoetsenbord drukt. Op de iPhone kopieer je ³ van deze pagina of voeg je het toe als tekstvervanging.
In HTML gebruik je ³ en in LaTeX x^3 of cm^3. Meer verhoogde tekens vind je bij superscript-symbolen en voor oppervlakte bij het kwadraatteken.